BÜYÜKBAŞ HAYVANLARDA SÜT VERİMİ

1992’de 136.490 inekten toplam 110.305 ton süt elde edilmekte, yani hayvan başına süt verimi yıllık 808 kg civarında olmakta idi. 1997’ye gelindiğinde 169.025 inekten toplam 145.938 ton süt elde edilmiş yani hayvan başına yıllık süt verimi 863.4 kg ‘a çıkmıştır. 1992-1997 yılları arasında süt verimliliğinde % -10 .03 düşüş olmuştur. 2001 ‘de ise sağılan hayvan sayısı 159.484’e, süt üretimi ise 154,562 tona çıkmıştır . Fakat süt verimliliği 1031,84 kg ‘a düşmüştür.

İlde 1992’de kesilen 11.070 sığır dan toplam 1.150 ton et üretilmiş , 1997’de ise 14.831 sığırdan toplam 2.220 ton et elde edilmiştir. 1992’de ortalama et verimi 103,9 kg da kalırken , 1997’de bu rakam 149,68 kg ‘a yükselmiştir. (1997’ deki yerli ırk oranının artmasının et verimliliğini etkilememiş görülmesi kesilen hayvanların 1996 ve öncesi yıllarda doğmuş olmasındadır. Bu sebeple et verimliliğinin 1999 yılı verilerinde düşmüştür. )
İlde 1997 yılına kadar süren bu verim artışı sevindirici olmakla beraber diğer ülkelerdeki verimliliğin çok gerisinde kalmasının yanında Türkiye’deki ortalama ve­rimlilikten de düşüktür. Zira 1999 yılı itibariyle Türkiye ‘de hayvan başına ortalama süt verimliliği 963.13 kg ve ortalama et verimliliği de 123,94 kg dır.

BÜYÜKBAŞTA YERLİ IRK

Kars’ta 1992-1996 yılları arasında yerli ırk büyükbaş hayvan oranının düşüş eğilimine girdiği, kültür melezi büyükbaş hayvan oranlarınm arttığı gözlenmektedir . Ayrıca kültür ve kültür melezi ırkların oransal artışı aynı yıllarda ildeki hayvan­sal ürün verimini de artırmıştır. (Ancak 1997 yılın da kültür ve kültür melezi ırkların oranında görülen artış süt verimliliğini artırmış, et verimliliğin de gelecek yıllarda düşeceği sinyalini vermektedir. )
1992 -1996 yılları arasında kültür ve kültür melezi hayvan oranı toplam%23,84’ten %37,83 ‘e sıçramış yani yaklaşık toplam içindeki payı 14 puan daha artmıştır. Bu türler in 14 puan daha artması ile 1992 ‘de 103,88 kg olan ortalama et verimliliği 1996 ‘da 137,27 kg ‘a, 808,15 kg olan ortalama yıllık süt verimliliği de 950,11 kg ‘a yükselmiştir. Yani et verimi %32,14, süt verimi ise %17 ,56 ‘lık bir artış göstermiştir.

Irk ıslahı çalışmaları sayesinde, 1992-1996 yılları arasında hayvan sayısında ki azalmaya karşılık, üretimde artış olduğu bir gerçektir. Fakat asıl amaç hem hayvan sayısını artırmak, hem de hayvansal ürün veriminde önce Türkiye ortalamalarını, daha sonra da uluslararası seviyeyi yakalamak olmalıdır. Çünkü, 1997 yılında bü­yükbaş hayvan sayısının artış göstermesinin aynı şekilde verimliliğe yansımadığı görülmüştür.

Kars ili 1997 yılı verilerine göre sahip olduğu 300.970 adet büyükbaş hayvan mevcudu ile Türkiye toplamının %2,26 9’u na sahip bulunmaktadır. Türler açısından incelediğimizde Kars, ülkedeki kültür türü hayvanların %0,57’ sine, kültür melezi sı­ğırların % 1 ,42’sine, yerli ırk sığırların ise %4,64’üne sahip bulunmaktadır. Kars ‘ taki yerli ırk hayvanların Türkiye yerli ırk varlığı içindeki oransal büyüklüğü dikkat çek­mektedir. Bu rakam dahi Kars hayvancılığındaki verimin ülkedeki ortalama verimlilikten düşük olmasını açıklar niteliktedir.